Wiki - przykład

W tej sekcji obejrzymy przykład prostego wiki założonego pod Moodle:

Schemat przykładowego wiki

Poniżej widzimy przykład wiki złożonego z kilku stron zawierających zaczątki informacji o różnych regionach i miastach Polski. Informacje są na razie bardzo schematyczne i nie zawsze poprawne. Rolą tego wiki jest bowiem tylko przedstawienie schematu powiązań pomiędzy stronami poprzez odnośniki i ewentualnie danie początku prawdziwemu wiki na zadany temat.
Strona startowa
Strona startowa wiki ma tytuł Ciekawie miejsca. Możemy z niej przejść do stron Wybrzeże Bałtyku i Wielkopolska. Pozostałe trzy hasła z tej strony (Pojezierze Pomorskie, Pojezierze Mazurskie i Mazowsze) nie są jeszcze opisane. Autor strony zaznaczył je już jednak jako pojęcia, które trzeba zdefiniować na odrębnych stronach.
Obszar dostępny
Ze strony startowej można dojść przez odnośniki do wielu innych stron: Wielkopolska, Kujawy (widzimy tylko część strony, bo całość nie zmieściła się na schemacie), Wybrzeże Bałtyku, Trójmiasto itd. Do strony molo nawet na dwa sposoby.
Obszar odcięty
Strony Pałuki, Żnin i Sudety nie są dostępne ze strony startowej. Normalne "surfowanie" po wiki nie doprowadzi nas do żadnej z nich. Jest jednak możliwość przejrzenia indeksu wszystkich stron i dotarcia do takich odciętych fragmentów (ak to zrobić, piszemy poniżej).
Odnośniki do stron
Zazwyczaj przy każdej stronie, oprócz jej treści, możemy zobaczyć listę odnośników, które do niej prowadzą. Korzystając z nich można wrócić na strony kierujące na daną. Strony, do których nie prowadzi żaden odnośnik, są nazywane w Moodle stronami osamotnionymi lub osieroconymi. W naszym przykładzie jest to tylko strona Sudety, bo pozostałe strony, nawet odcięte, są wskazywane przez jakiś odnośnik z innej.

Strona wiki

Wchodząc na pierwszą stronę wiki widzimy (pokaż/ukryj podgląd):
  • okno wyszukiwania, listę wyboru linków Wiki oraz listę operacji administracyjnych
  • tekst wprowadzający do Wiki;
  • cztery karty: Podgląd, Edytuj, Linki i Historia;
  • zawartość strony startowej Wiki.

W pierwszej kolejności zajmiemy się zawartością kart, które prezentują różny sposób widzenia tej samej strony wiki - listy linków i opcji administracyjnych przeanalizujemy w następnej kolejności. Widoki strony prześledzimy na przykładzie karty Wielkopolska, która jest bardziej typowa niż strona startowa Ciekawe miejsca

 

Podgląd

Na karcie widzimy stronę w takiej postaci, w jakiej jest przygotowana dla czytelnika. Dodatkowo, oprócz zawartości strony, widzimy wykaz innych stron, które zawierają do niej odnośniki (nazywane pospolicie linkami).

Pokaż/ukryj podgląd karty

Edytuj

Po wyborze tej karty możemy zmieniać i uzupełniać zawartość strony. Po zapisaniu zmian tworzymy w ten sposób jej nową wersję. W naszym przykładzie treść strony wypełniamy w języku znaczników Wiki, który poznamy na kolejnych zajęciach (stąd znaczki * oraz [] na stronie). Edytor WYSIWYG wbudowany w Moodle jest wyłączony w ogólnych opcjach Wiki Ciekawe miejsca. Gdyby był włączony, można by z niego korzystać do formatowania zawartości strony (dlaczego został wyłączony - o tym także na kolejnych zajęciach).

Pokaż/ukryj podgląd karty

Linki

Na karcie tej widzimy odrębny wykaz stron, na których znajduje się odwołanie do danej strony. Informacja ta pozwala nam odnaleźć wszystkie strony, na których występuje dane hasło, przekonać się, w jakim kontekście jest użyte i jak szczegółowo już opisane. W razie konieczności widzimy także, czy możemy bezpiecznie daną stronę usunąć z wiki.

Pokaż/ukryj podgląd karty

Historia

Na karcie widzimy listę wersji strony, które istniały od początku jej stworzenia (wersja nr 1, to pierwsza postać strony). Widzimy autora każdej wersji i okres, w którym była wersją aktualną. Polecenie Różnice wyświetla daną wersję strony tak, by były wyraźnie widoczne zmiany wprowadzone w stosunku do wersji poprzedniej. Dla strony Wielkopolska zmiany, przez które przechodziła, były następujące:

Wersja zerowa i pierwsza

Wiersze zaznaczone na zielono i poprzedzone znakiem + zostały dodane na stronie. Ponieważ zerowa wersja strony była pusta, więc oczywiście cała zawartość wersji pierwszej jest wyświetlona na zielono z plusami.

Wersja pierwsza i druga

Potem autor zdecydował się usunąć z karty hasło Pałuki. Wiersz usunięty ze strony jest zaznaczony kolorem ciemnoczerwonym i poprzedzony znakiem -. Fragmenty niezmienione mają kolor czarny.

Wersja trzecia i czwarta

W kolejnych wersjach na stronę ponownie był wstawiany i usuwany wiersz *[Pałuki], więc ich podgląd sobie darujemy.

Każdą z dostępnych wersji można przywrócić jako aktualną poleceniem Importuj. Spowoduje ono otwarcie edytora z zawartością równą tej wersji. Możemy wówczas wprowadzić jeszcze jakieś zmiany i zapisać ją, jako najnowszą.

Pokaż/ukryj podgląd karty

Wykazy stron wiki

Na górze strony wiki zauważyliśmy listy Wybierz linki Wiki i Administracja. Pierwsza z nich pozwala obejrzeć wykaz stron wiki wyselekcjonowanych i wybranych ze względu na różne kryteria. Pomaga to lepiej zarządzać całością, śledzić jej rozwój i zainteresowanie użytkowników.

Mapa serwisu

Mapa serwisu to wykaz stron wiki wyświetlony z wcięciami pokazującymi ich hierarchię. Na początku wykazu widzimy stronę startową. Strony, do których prowadzą bezpośrednio z niej odnośniki, są widoczne jako podpunkty itd.

Na wykazie nie widać stron odciętych od strony startowej.

Strony dostępne z kilku stron, są widoczne na wykazie tylko w jednym miejscu.

Indeks stron

Indeks zawiera wykaz wszystkich stron stanowiących treść wiki (Ciekawe miejsca, Wielkopolska itp.) oraz wykaz stron "technicznych" zawierających czy to mapę wiki (SiteMap), czy wykaz najczęściej odwiedzanych stron (MostVisitedPages). Korzystając z tego wykazu możemy wejść na każdą z tych stron.

Strony naj...

Kolejne wykazy pozwalają obejrzeć strony uporządkowane ze względu na różne kryteria: czas powstania, częstotliwość odwiedzin czy modyfikacji. Można także zobaczyć odrębny wykaz stron, które mają więcej niż jedną wersję. Dzięki tym wykazom możemy badać popularność naszego wiki i łatwiej kontrolować wprowadzane w nim zmiany.

Poniżej widzimy jeden z tych wykazów - najczęściej odwiedzane strony.

Osamotnione strony

Jest to wykaz stron, do których nie prowadzi żaden odnośnik z innej strony.

Poszukiwane strony

Jest to wykaz haseł, które występują na stronach wiki, ale nie utworzono jeszcze dla nich strony z opisem. Wykaz ten można traktować jak swego rodzaju listę tematów do uzupełnienia.

Eksportuj strony

Wybór tej opcji pozwala zapisać strony wiki w pliku, przenieść je w inne miejsce i rozpakować tam jako strony nowego wiki. Więcej o eksporcie/imporcie różnych elementów Moodle będzie w temacie 14. Przenoszenie kursów.

Administrowanie zawartością wiki

Administrowanie wiki należy odróżnić od administrowania całym Moodle. To drugie, to zajęcie dla programisty. Pierwsze, to zajęcie dla nauczyciela lub moderatora, który chce czuwać nad rozwojem zawartości wiki. Na liście Administracja znajdzie on opcje pozwalające porządkować wiki i przydzielać szczególne uprawnienia do wybranych stron.

Flagi strony czyli uprawnienia

Flaga to znacznik związany z konkretną własnością lub uprawnieniami. Ustawienie flagi dla strony oznacza "włączenie" dla strony tej własności lub nadanie uprawnienia. Niektóre z flag dublują własności ustawiane ogólnie, dla wszystkich stron w parametrach wiki.
TXT
Ustawiona flaga TXT oznacza, że strona zawiera jedynie tekst.
BIN
Flaga oznacza, że na stronie mogą pojawić się "wstawki" binarne, na przykład grafika. Jeśli zezwolimy na zamieszczanie takich plików w ustawieniach ogólnych wiki, to flagami możemy dodatkowo zabronić tego na niektórych stronach.
OFF
Flaga ta "ukrywa" wybrane strony. Nie widać ich w indeksach, a po kliknięciu na odnośnik do takiej strony dostajemy informację, że jest aktualnie niedostępna. Warto ustawiać tę flagę dla stron będących aktualnie w budowie lub wymagających sprawdzenia.
HTM
Ustawienie tej flagi pozwala używać języka HTML w trakcie pisania strony. Ponieważ podobny parametr ustawiamy dla całego wiki, to flaga ustawiona na stronie może tylko zabronić używania HTML dla wybranych stron, gdy jest to dozwolone dla całego wiki.
RO
Zaznaczone tą flagą strony wolno tylko czytać. Nie wolno modyfikować ich zawartości.
WR
Flaga oznacza, że można zmieniać zawartość strony.
Po odpowiednim ustawieniu flag dla wszystkich lub wybranych stron klikamy przycisk Ustaw flagi na stronie.

Usuwanie wybranych stron

Zwykłe wybranie opcji Usuń strony powoduje wyświetlenie stron osamotnionych, do których nie prowadzą żadne odnośniki. Spośród nich możemy wybrać strony do usunięcia. Usuwanie stron osamotnionych można uznać za naturalny proces oczyszczania wiki ze stron, które i tak nie są dostępne ze strony startowej w trakcie naturalnego procesu przeglądania wiki.

Po kliknięciu na przycisk Pokaż wszystkie widzimy wykaz wszystkich istniejących stron wiki, spośród których możemy wskazać strony do usunięcia. Po kliknięciu na przycisk Usuń zaznaczone strony usuwamy je z wiki. Wszystkie odnośniki w wiki do takich stron stają się odnośnikami do pojęć nieopisanych.

Usunięcie strony za pomocą tej opcji usuwa ją z wiki wraz ze wszystkimi wersjami. Jeśli chcemy usunąć tylko wybrane, już nieaktualne wersje stron, to należy skorzystać z następnej opcji administracyjnej, która do tego służy.

Usuwanie wybranych wersji

Opcja służy do usunięcia na trwałe wybranych wersji stron. Dotyczy ona tylko stron mających więcej niż jedną wersję i pozwala usunąć wersji na raz - domyślnie wszystkie oprócz ostatniej. Opcja nie pozwala usunąć ostatniej, aktualnej wersji strony.

Operację tę można wykorzystywać do porządkowania wiki po procesie tworzenia i poprawiania.

Usuwanie zmian użytkownika

Ta opcja pozwala nam wycofać wszystkie zmiany wprowadzone przez pewnego użytkownika od określonego czasu. Podajemy dane identyfikujące tego użytkownika - identyfikator Moodle lub IP. Następnie określamy, z jakiego czasu zmiany chcemy usunąć, ile wersji tego użytkownika i których.

Z opcji tej korzystamy zazwyczaj, by usunąć zmiany wprowadzone przez nieodpowiedzialnego użytkownika wiki - osobę, która zniszczyła dane innych nadpisując je bezwartościowymi, błędnymi czy wulgarnymi informacjami.

Po określeniu zakresu zmian do usunięcia, system wyszukuje odpowiednie strony i prezentuje ich wykaz. Po uważnym sprawdzeniu listy i przekonaniu się, że jest właściwa, możemy zatwierdzić operację.

Sprawdzanie odnośników

Na stronie wiki, oprócz odnośników do innych stron, możemy używać "zwykłych" adresów stron internetowych. Chociaż składnię języka, w którym jest napisana poniższa strona, poznamy dopiero na kolejnych zajęciach, to już teraz możemy zauważyć, że z hasłem Władysław Łokietek został związany adres http://www.ii.uni.wroc.pp.

Pomijając fakt, że nie jest to właściwa strona do poszukiwania wiadomości o Władysławie Łokietku, nie jest to także adres poprawny (na końcu powinno być pl zamiast pp). Każdy użytkownik wiki przekona się o tym, gdy kliknie na hasło, a przeglądarka odpowie mu, że link jest uszkodzony lub adres jest błędny. Podobny efekt wystąpi także wówczas, gdy użyjemy poprawnego adresu, ale serwer z daną stroną zostanie wyłączony, ulegnie awarii lub strona zostanie przeniesiona gdzie indziej.

Opcja Sprawdź linki (odnośniki) uruchamia procedurę sprawdzenia, czy wszystkie adresy internetowe użyte na stronie są aktywne i odpowiadają na próbę pobrania strony. Adresy, które są podejrzane, zostają oznaczone w widoczny sposób. Auto strony wiki ma wówczas szansę jeszcze raz samodzielnie sprawdzić adres, ewentualnie zmienić go na inny.

Ostatnia modyfikacja: sobota, 12 marzec 2011, 22:07